"À à, đây rồi." Bác sĩ gây mê vội vàng rút tập hồ sơ bệnh án đang kẹp dưới bảng theo dõi gây mê đưa sang.
Trong lòng anh ta run rẩy từng hồi, ban đầu chỉ định đưa bằng một tay, nhưng động tác mới đưa ra được một nửa liền vội vàng khựng lại, đổi sang dùng cả hai tay kính cẩn dâng tập bệnh án lên.
"Trước mổ sao không cho làm CTA?" Chu Tòng Văn vừa lật giở từng trang bệnh án vừa trầm giọng chất vấn.
Càng đọc bệnh án, sắc mặt anh càng thêm sa sầm, ngữ điệu toát ra một luồng khí lạnh thấu xương.
Đối với Tứ chứng Fallot, các thăm dò chẩn đoán hình ảnh trước mổ có ý nghĩa sống còn, vậy mà trong hồ sơ tuyệt nhiên không có lấy một tờ kết quả chụp cắt lớp vi tính mạch máu (CTA).
Bác sĩ điều trị phụ trách bệnh phòng làm ăn kiểu gì thế này!
"CTA ư?" Giáo sư Trần thoáng ngơ ngác.
Bác sĩ gây mê và những người khác có mặt cũng đều ngớ người ra. Cậu bác sĩ trẻ Chu Tòng Văn này đang nói hươu nói vượn cái gì thế không biết?
Chu Tòng Văn khẽ nhíu mày, bất chợt "tỉnh mộng", giật mình thoát khỏi phong thái của một chuyên gia đầu ngành kiếp trước vốn quen thói nói một là một, hai là hai.
Bây giờ mới là năm 2002, kỹ thuật chụp cắt lớp vi tính đa dãy mạch máu tim (CTA) tại các bệnh viện hạng nhất tuyến tỉnh vẫn chưa được triển khai ứng dụng rộng rãi trên lâm sàng. Việc đánh giá tình trạng tim mạch của bệnh nhân trước phẫu thuật thời kỳ này hầu hết chỉ có thể dựa dẫm vào siêu âm tim qua thành ngực mà thôi.
Haizz, Chu Tòng Văn thầm thở dài một tiếng trong bụng.
"Giáo sư Trần, vô lý thật đấy, tôi thấy trong bệnh án ghi bệnh nhân từng có tiền sử đưa lên thủ đô thăm khám cơ mà."
"Đừng nhắc tới nữa, người nhà bệnh nhân nằng nặc đòi một buồng bệnh đơn riêng biệt. Nhưng các bệnh viện lớn trên thủ đô thì ai thèm đoái hoài tới gã? Đừng nói là..." Giọng Giáo sư Trần nhỏ dần, cố tình nói lấp lửng chủ ngữ để mọi người tự hiểu, rồi nói tiếp: "Đến cán bộ cấp Sở lên đó cũng chỉ được nằm buồng bệnh thông thường mà thôi."
Gia đình bệnh nhân chỉ vì tranh giành một buồng bệnh riêng mà ngay cả các xét nghiệm chuyên sâu cũng chưa thèm làm, đùng đùng kéo nhau về nước sao? Chu Tòng Văn gật đầu, chuyện này anh thấy nhiều thành quen rồi.
Thông thường, những kẻ xưng hùng xưng bá ở chốn địa phương căn bản chẳng thể nào hiểu nổi lề thói và quy tắc vận hành ở chốn thủ đô. Đừng nói là hào phú tỉnh lẻ, ngay cả mấy ông trùm khét tiếng của giới giải trí Hong Kong khi ra Bắc Kinh, vào quán bar đêm bị một tên công tử bột ất ơ tát thẳng vào mặt thì cũng đành phải cắn răng nuốt nhục đấy thôi.
Thành phố tỉnh lỵ, trong mắt thủ đô thì quả thực chẳng bõ bèn gì.
Thế thì chẳng có gì lạ nữa rồi. Chu Tòng Văn lật xem toàn bộ các phiếu xét nghiệm huyết học và sinh hóa, trong lòng cảm thấy vô cùng bức bối, không ngừng tự nhắc nhở bản thân rằng hiện tại mới chỉ là năm 2002.
Nếu như là 20 năm sau, với hệ thống bệnh án điện tử lưu trữ đám mây, anh đã có thể xem toàn bộ dữ liệu hình ảnh ngay trên đường đi, thậm chí chẳng cần phải đích thân đến tận nơi mà chỉ cần chỉ đạo phẫu thuật từ xa qua cầu truyền hình trực tuyến là xong.
Thôi bỏ đi, hiện tại là năm 2002, ưu tiên cứu mạng người trước đã.
Con người ta chung quy vẫn phải hướng về phía trước mà phát triển, chỉ biết ăn sẵn vào vốn liếng cũ kỹ thì làm sao khá lên được. Ý nghĩ vừa lóe lên trong đầu, Chu Tòng Văn liền đặt tập bệnh án lại trước mặt bác sĩ gây mê, quay người bảo điều dưỡng chạy ngoài dẫn mình đi rửa tay sát khuẩn.
Đợi Chu Tòng Văn bước ra khỏi phòng mổ, bác sĩ gây mê mới tặc lưỡi ghé tai hỏi: "Lão Trần, người này rốt cuộc là ai thế?"
"Một bác sĩ lâm sàng bên Bệnh viện Ba thành phố Giang Hải. Tôi đã kể rồi mà, mấy hôm trước tôi sang bên đó mổ một ca cực kỳ hóc búa để rút dị vật lưỡi dao găm. Tổ chức dính chặt đến mức kinh hoàng, may mà có cậu ấy phối hợp ăn ý mới gỡ ra được." Giáo sư Trần dán mắt vào lồng ngực bệnh nhi, ngắn gọn giải thích.
"Bác sĩ trẻ tuyến dưới gì mà dữ dằn thế không biết? Vừa nãy tôi giật thót cả mình, cứ ngỡ là Viện sĩ từ thủ đô vi hành xuống kiểm tra cơ đấy. Ông không thấy cái ánh mắt lúc cậu ta soi bệnh án đâu, đáng sợ kinh khủng, tôi chỉ sợ cậu ta nổi đóa lên rồi cầm cả tập bệnh án đập thẳng vào mặt tôi như mấy ông giáo sư già hồi tôi còn đi học thôi." Bác sĩ gây mê đưa tay xoa xoa lồng ngực phân trần.
"Bác sĩ tuyến huyện chưa hiểu quy củ, lại cứ ngỡ chúng ta mời sang đây là để cho cậu ta đứng mổ chính chắc." Một bác sĩ khác bĩu môi khinh khỉnh: "Lát nữa lên bàn mổ, Lão Trần ông phải trông chừng cho kỹ vào đấy, đừng để cậu ta táy máy tay chân làm bậy. Lỡ may chọc thủng một mạch máu lớn nào thì cả lũ chúng ta đều phải chết chùm gánh tội thay. Nói thật ông cũng lẩm cẩm rồi, đi tìm một thằng nhãi ranh Giang Hải sang làm trợ thủ, có phải Lão Trần ông bị lẫn rồi không?"
"Các ông thì hiểu cái quái gì, mỗi lần có cậu ấy đứng phụ mổ là trình độ tay nghề của tôi lại tăng vọt lên một tầm cao mới." Giáo sư Trần cố gắng hồi tưởng lại cảm giác thăng hoa trong ca mổ bên Bệnh viện Ba, tự lên dây cót tinh thần cho chính mình.
Ca mổ này không chỉ liên quan đến sinh mạng của một đứa trẻ, mà còn quyết định việc người nhà bệnh nhân có trút cơn thịnh nộ đẫm máu lên đầu khoa Ngoại Tim mạch Lồng ngực hay không, và quyết định cả việc bản thân ông có thể thành lập phân nhóm Ngoại Tim mạch độc lập hay không.
Ca mổ mang ý nghĩa sống còn, bằng mọi giá phải giải quyết trót lọt. Việc tìm Chu Tòng Văn sang làm phụ mổ chính là mua thêm một tầng bảo hiểm an toàn tuyệt đối cho bản thân, Giáo sư Trần liên tục hít sâu thở đều để trấn tĩnh lại.
"Đang đeo khẩu trang mà hít sâu thở dốc quá nhiều rất dễ dẫn đến kiềm hô hấp đấy." Giọng nói của Chu Tòng Văn bất thình lình vang lên từ phía sau lưng.
Giáo sư Trần khựng lại một nhịp.
Khoảnh khắc nghe thấy câu nói này, ông thoáng ngơ ngẩn như được quay ngược thời gian trở về quá khứ, cái thuở ông mới chập chững bước chân vào nghề phẫu thuật, lần đầu tiên đứng vào vị trí phẫu thuật viên chính run rẩy căng thẳng tột độ và được người thầy đáng kính ân cần nhắc nhở những điều cần lưu ý.
Thế nhưng ngay sau đó, Giáo sư Trần lại dở khóc dở cười. Chu Tòng Văn đâu phải là thầy của ông, cậu ta chỉ là một bác sĩ trẻ "chưa từng mổ ca nào" ở một bệnh viện tuyến dưới mà thôi!
Cậu có biết tự lượng sức mình không đấy! Giáo sư Trần lập tức dấy lên mối hoài nghi về quyết định kéo Chu Tòng Văn sang mổ của chính mình.
Cậu ta không phải thật sự ảo tưởng rằng bản thân dùng thủ pháp vụng về giải quyết xong một ca chấn thương ngoại khoa cỏn con là đã vô địch thiên hạ rồi đấy chứ, Giáo sư Trần thầm cằn nhằn trong bụng.
Rửa tay, sát khuẩn, mặc áo mổ vô trùng bước lên bàn mổ, Chu Tòng Văn dứt khoát bước thẳng vào vị trí phụ mổ thứ nhất.
"Ừm, bất sản màng ngoài tim, bất sản động mạch phổi trái, chính vì những biến dị này mà các thầy không dám mổ tiếp đúng không." Chu Tòng Văn mở tấm gạc vô trùng ra, liếc mắt nhìn phẫu trường một cái rồi cất giọng hỏi.
"Ừ." Giáo sư Trần theo phản xạ gật đầu, nhưng ngay sau đó liền đưa mắt nhìn sâu vào Chu Tòng Văn.
Cậu ta có biết tự lượng sức mình không thế hả?!
Mời cậu ta sang đây để làm gì, chẳng lẽ cậu bác sĩ Chu này không tự ý thức được sao!
"Trong các chỉ số đánh giá sự phát triển của động mạch phổi, chỉ số McGoon nhỏ hơn 0,9, chỉ số diện tích động mạch phổi là 170 mm²/m². Do chỉ số McGoon của bệnh nhi quá nhỏ, thông thường McGoon phải lớn hơn 2,0 thì mới có thể thực hiện phẫu thuật sửa chữa triệt để an toàn."
Dòng suy nghĩ bực bội của Giáo sư Trần lập tức bị chuỗi thông số chuyên môn chuẩn xác tuôn ra từ miệng Chu Tòng Văn cắt đứt hoàn toàn.
Những con số này chính xác là những gì đang quanh quẩn trong đầu ông bấy lâu nay. Vì quá đỗi phức tạp nên Trần Hậu Khôn chẳng thể trao đổi cùng ai, nào ngờ lại được nghe thấy rành rọt từ miệng Chu Tòng Văn.
"Tôi dự định sẽ thử tiến hành, ca mổ chuẩn bị hai phương án: Nếu sau khi sửa chữa hoàn toàn mà áp lực thất phải quá cao thì sẽ chấp nhận giữ lại một phần lỗ thông liên thất. Sau khi sửa chữa triệt để, tỷ lệ áp lực thất phải trên áp lực thất trái của bệnh nhi ước chừng duy trì ở mức khoảng 0,3." Trần Hậu Khôn hạ giọng thảo luận.
"Được, tôi thấy về cơ bản không có vấn đề gì, mức 0,3 hoàn toàn có thể đạt tới được."
Hai người cứ thế bắt đầu trực tiếp trao đổi chuyên môn ngay trên bàn mổ. Trương Hữu đứng nghe mà ngây dại cả người, các giáo sư trưởng kíp khác cũng đều há hốc mồm chết lặng.
Lý thuyết trong sách giáo khoa có thể biến thành hiện thực dễ dàng thế sao? Bảo mổ xong tỷ lệ áp lực thất phải trên thất trái đạt 0,3 là đạt được ngay 0,3 chắc? Một già một trẻ này đang nằm mơ giữa ban ngày đấy à?
"Chuẩn bị chạy tuần hoàn ngoài cơ thể."
Sau khi trao đổi nhanh chừng hai phút, Chu Tòng Văn thản nhiên buông một câu ra lệnh.
Bầu không khí trong phòng mổ chẳng biết từ lúc nào đã hoàn toàn đảo chiều. Kỹ thuật viên vận hành máy tim phổi nhân tạo đã ngồi chực chờ gần 24 tiếng đồng hồ vội vàng bật dậy khỏi sàn, ngơ ngác đưa mắt nhìn Chủ nhiệm Trương rồi lại nhìn sang Giáo sư Trần.
Chu Tòng Văn thực ra cũng có đôi chút căng thẳng. Không phải vì chưa từng mổ ca này bao giờ, mà là vì sau khi quay trở lại năm 2002, độ khéo léo của đôi tay hiện tại còn quá kém, hoàn toàn chưa đạt tới cảnh giới tâm thủ tương ứng – muốn kết quả thế nào là đôi tay làm ra chuẩn xác thế ấy.
Đây là một ca mổ vô cùng giằng xé. Chu Tòng Văn không còn giữ được vẻ ung dung thong thả như ca mổ rút dị vật lưỡi dao găm hôm trước nữa, mà chủ động kích hoạt chế độ chuyên gia đỉnh cao: vừa bước lên bàn mổ liền lập tức uốn nắn tư duy phẫu thuật của Trần Hậu Khôn, nắm trọn quyền kiểm soát tiến trình ca mổ.
Xét theo lẽ thường, với vị thế hiện tại của Chu Tòng Văn thì ngay cả tư cách mở miệng nói một câu cũng không có, mà dẫu có nói thì cũng chẳng ai buồn bận tâm lắng nghe.
Thế nhưng anh căn bản chẳng thèm để ý đến những rào cản giao tiếp thông thường giữa người với người. Cuộc đối thoại với Trần Hậu Khôn không hẳn là trao đổi bình đẳng, mà là khi đứng trước một ca dị tật tim bẩm sinh cực kỳ hiểm nghèo, phẫu thuật viên bắt buộc phải nắm bắt được người đứng đối diện đang toan tính điều gì, để tránh biến họ thành gánh nặng cản trở mình trong lúc thao tác.
Bất kỳ một phẫu thuật viên cự phách nào cũng đều mang trong mình niềm tin tuyệt đối vào năng lực của bản thân, và hiếm khi chịu đặt niềm tin trọn vẹn vào người khác.
Hệt như một vị Viện sĩ danh tiếng nọ khi thực hiện thủ thuật triệt đốt tim qua đường ống thông, đều phải đích thân đứng chỉ đạo từng li từng tí cho học trò chân truyền thao tác, tuyệt đối không bao giờ tin tưởng bất kỳ ai ngoài chính mình.
"Thế nhưng tình trạng bất sản động mạch phổi..." Giáo sư Trần không muốn rơi vào thế bị động gượng gạo, đặc biệt là trước khí thế áp đảo của Chu Tòng Văn, ông bất giác có phần chùn bước, bèn hạ giọng giải thích thêm.
"Giáo sư Trần, điều đó không ảnh hưởng." Chu Tòng Văn dứt khoát ngắt lời Giáo sư Trần: "Có những bệnh nhân do bất sản động mạch phổi, hiệu quả huyết động sau mổ lại vượt xa mức kỳ vọng ban đầu."
Dứt lời, Chu Tòng Văn liền đưa một bàn tay ra chờ đợi.
Vài giây trôi qua, lòng bàn tay anh vẫn trống trơn không một vật gì. Anh bỗng giật mình sực tỉnh: Bản thân hiện tại chỉ là một... bác sĩ trẻ mà thôi.