Chương 157. Dấu chân học. (2)

"Úy sử xuất thân từ học thất phải không?" Hỷ đột nhiên lên tiếng. An Phố này mới ngoài hai mươi tuổi, da dẻ trắng trẻo, lại có họ, nhìn là biết từ nhỏ không lo cơm áo.

Cho nên hắn không thể thấu hiểu suy nghĩ của tầng lớp kiềm thủ nghèo khổ dưới đáy xã hội.

Hỷ không cần sai người đi tra cứu thẻ trúc mà có thể từ từ kể ra một số vụ án ông đã từng xử lý:" Năm vương thứ bảy, ta làm lệnh sử ở huyện Yên. Khi đó huyện Yên xảy ra một vụ cướp, phạm nhân là một kiềm thủ không tước vị. Hắn dùng một cây cung cũ lực kéo một thạch để cướp bóc phú hộ ở lư hữu, cướp được hơn một nghìn tiền, nhét đầy cả vạt áo. Nhưng khi trèo tường bỏ chạy, cây cung đó trượt khỏi vai hắn. Tên kiềm thủ này lại tiếc cây cung không đáng giá ba mươi tiền kia, bèn nhảy xuống chân tường nhặt lại, kết quả cung nhặt được thì tiền lại rơi. Cứ lặp lại như vậy hai lần, làm lỡ thời gian, cuối cùng hắn bị hàng xóm nghe tin chạy đến bắt giữ, giải quan chặt ngón chân làm thành đán."

"Năm vương thứ mười hai, khi ta đã thành ngục lại huyện Yên, lại tận mắt thấy một phạm nhân bị bắt giam vì chuyện tương tự. Có một vị công sĩ đào hầm vào nhà người ta trộm đồ, nhưng khi ra ngoài lại vô ý đánh rơi đôi giày vải đang đi ở bên trong. Theo lý mà nói đôi giày vải không quá hai mươi tiền, đã trộm được quần áo giày lụa rồi thì hoàn toàn có thể bỏ đi. Nhưng vị công sĩ này lại quay lại tìm, kết quả bị chủ nhà bắt tại trận, giải quan xăm mặt làm thành đán."

Kể xong hai ví dụ này, Hỷ bình đạm nói: "Hai tên tặc nhân này không phải chúng không biết nặng nhẹ, mà là do nghèo đã quen rồi, dù chỉ là một chiếc giày cỏ cũng không nỡ bỏ. Theo ta thấy, hung thủ vụ này cũng là hạng xuất thân thấp kém, gia cảnh bần hàn, sau khi giết người thấy tài nảy lòng tham, vét sạch trong phòng mang đi hết mấy trăm tiền. Hắn rõ ràng có thể không lấy kiếm nhưng lại cứ phải lấy, đã lấy kiếm thì hắn sẽ không dễ dàng vứt bỏ. Nghe có vẻ thấy câu chuyện rất ngu ngốc, nhưng sự thực là vậy đấy."

"Ngục duyện nói rất có lý!" Nghe xong các ví dụ Hỷ kể, úy sử An Phố không còn nghi ngờ nữa, đứng dậy xin lệnh: "Đã vậy, mong ngục duyện phát văn thư, ta cũng đi xin thị huyện úy, lập tức bắt giữ tất cả thiếu niên khinh hiệp đeo đao kiếm trong huyện, nhốt lại kiểm tra từng người một, nhất định sẽ có thu hoạch!"

Hắc Phu nghe vậy lập tức phản đối: "Làm như vậy thì số lượng bắt giữ quá nhiều, động chút là vài trăm người, lao ngục trong huyện e không chứa nổi."

Sự kiện lý Manh Sơn lần trước mới qua vài tháng, vết máu ở cửa chợ vẫn còn đó, người trong huyện vẫn nhớ như in, nếu lại bắt giữ hàng loạt chắc chắn sẽ gây hoảng loạn. Không cẩn thận còn ép những thiếu niên đeo đao kiếm trong huyện sang phía đối đầu.

Lỡ như nhóm người này bị xúi giục, làm một trận bạo lực chống đối bắt giữ, giết quan bỏ trốn thì chuyện sẽ to chuyện rồi.

Cho nên y kiên quyết phản đối: "Chỉ là một vụ án trộm giết người, không đến mức làm rầm rộ như vậy, ảnh hưởng không tốt, huyện lệnh, huyện thừa, huyện úy chắc chắn sẽ thấy khó xử. Ta thấy hay là đừng ầm ĩ, cứ âm thầm thẩm vấn từng người một thì thỏa đáng hơn. "

Úy sử An Phố cau mày: "Vậy thì phải hỏi đến bao giờ, nói không chừng làm động đến phạm nhân, để hắn chạy mất."

Hắc Phu đứng dậy, đi đến giữa sảnh đường, vén vạt áo dưới lên, chỉ vào bàn chân đang đi đôi giày hình thuyền miệng vuông của mình mà nói: "Không giấu gì chư quân, ta có thể dựa vào chiều dài của dấu chân để tính toán ra chiều cao của phạm nhân!"

"Nguôn cơn của chuyện này phải kể lại lúc xuân canh, ta được hưu mộc về nhà giúp cày ruộng, ta cùng bá huynh, còn cả tỷ trượng ba người chân trần làm việc. Sau khi về nhà, cũng chân trần cùng nhau dội rửa bùn đất. Lúc này ta mới phát hiện ra, khi đứng hàng ngang, trong độ dài bàn chân của ba người thì tỷ trượng là lớn nhất, ta đứng thứ hai, bá huynh ngắn nhất. Về chiều cao cũng vậy, tỷ trượng cao nhất, đủ tám thước, ta cao bảy thước sáu tấc, bá huynh cao bảy thước ba tấc."

"Lúc này ta bỗng nảy ra ý hay, tìm thước Tần đến đo chiều dài bàn chân của ba người chúng ta, ghi lại con số đó lên thẻ gỗ. Đợi khi trở về đình bộ, ta suy đi ngẫm lại nhiều lần mà không tìm ra lời giải. Cho đến tháng trước, trong đình không có quá nhiều công vụ, lúc nhàn rỗi, ta tìm thẻ tính, thử dùng chiều cao của ba người chia cho chiều dài bàn chân tương ứng. Kết quả làm ta giật mình, con số nhận được lại nhất trí đến kỳ lạ!"

"Sáu thêm ba phần tư! Chư quân, đây chính là tỷ lệ giữa chiều cao và chiều dài bàn chân mà ta đã tính ra!"

Hắc Phu sớm biết không thể chuyện gì cũng đổ lên đầu cha hờ được nữa, y chậm rãi kể lại "trải nghiệm" phát hiện ra chuyện này của mình, nói năng hùng hồn đầy lý lẽ, cứ như thật vậy.

Thực ra đây chẳng qua là kiến thức từ một môn tự chọn tên là "dấu chân học" ở trường cảnh sát, dù sao tiết nào Hắc Phu cũng đi học đầy đủ, chưa trả hết chữ nghĩa lại cho giáo viên.

Khi y giải thích chuyện này, bốn người Hỷ, Nộ, Nhạc cùng An Phụ nghe đến nhập tâm. Hắc Phu cũng không cần lo lắng họ không biết thế nào là "chia cho" hay thế nào là "phân số", nếu thực sự nghĩ vậy thì đã quá xem thường người cổ đại rồi.

Với kiểu hành chính luật lệnh tỉ mỉ đến từng chi tiết của nước Tần đòi hỏi một đội ngũ quan lại tinh thông toán học, vì vậy trong học thất có chuyên môn dạy bộ "Số thư". Các tiểu lại trong quan phủ huyện An Lục, đặc biệt là thương tào (quản kho) và hộ tào (quản hộ tịch), về cơ bản đều thuộc lòng "Bảng cửu chương" phiên bản thời Tần, có điều là đọc ngược từ "chín chín tám mươi mốt" trở xuống. Chẳng còn cách nào khác, ai bảo công việc hằng ngày của họ chính là tính toán đủ loại lương thực và hộ tịch kia chứ.

Dù sao thì đồng môn sư đệ của Lý Tư, vị đại toán học gia tên là "Trương Thương" kia, hiện đang làm việc tại ngự sử phủ ở Hàm Dương nước Tần. Tuy cuốn "Cửu chương toán thuật" của ông ta thành sách vào thời Hán, nhưng thực tế nó thoát thai từ sự tích lũy toán học thực dụng hơn một trăm năm của nước Tần...

(*) Ôi Trương Thương, lão sư phụ không nên nết của Lưu Trường trong gia phụ hán cao tổ.